basenji

o rasie basenji

Historia basenji sięga tysięcy lat i nie sposób zmieścić jej w tak krótkim opracowaniu, więc subiektywnie wybrałam najbardziej istotne elementy.

Basenji są istotami niezwykłymi i tajemniczymi. Przez tysiące lat pozostały niemalże niezmienione, pomimo rozwoju cywilizacji. Ich czaszki (szczególnie profil) są bardzo zbliżone do najstarszych znalezisk „canis familiaris palustris” (psa torfowego), przez co możemy odnieść magiczne wrażenie, że „skamieniałości zostały ożywione” i żyją z nami we współczesności. Tym bardziej, że mają unikatowy starożytny kod genetyczny, co zostało potwierdzone badaniami DNA – taki sam genotyp występował u starożytnych psowatych. Wizerunek basenji został znaleziony na malowidłach z czasów 6000 l.p.n.e., znajdujących się w jaskiniach odkrytych w Libii. Natomiast w czasach Starożytnego Egiptu te wyjątkowe psy ewidentnie pełniły ważną rolę w życiu swoich panów, ponieważ ich podobizny były umieszczane na tablicach pamiątkowych w grobowcach właścicieli.

W latach 70-tych XIX w. w różnych opracowaniach odkrywców „Czarnego Lądu” pojawiły się opisy występujących tam psów, które w zależności od regionu ich odkrycia, nazywano „terier z Kongo”, „Bongo”, „Nyjem-Nyjem”, „Zande dogs”. Basenji były wiernymi towarzyszami Pigmejów „Bachwa” i „Bambuti”, bez tych dzielnych psów Pigmeje przymieraliby głodem. Ciekawostką jest, że basenji były podstawą posagu, ponieważ jako doskonali myśliwi przyczyniały się do sukcesów w polowaniu, a żadna nowa rodzina nie mogła być założona bez możliwości zapewnienia jej pożywienia. W tamtych czasach w Afryce za równowartość jednego basenji można było kupić 2-3 żony. Dla rdzennych Afrykańczyków najważniejszą cechą psa była wytrzymałość galopu, lekkie kości i niewielkie rozmiary. Żeby przeżyć w skrajnie trudnych warunkach basenji musiały być wszechstronne, co umożliwiał im wspaniały wzrok, węch i słuch. Polowały na ptaki i ssaki, stosując różne metody – wystawianie zwierzyny, osaczanie wielu ofiar oraz aportowanie. Determinację i odwagę tych niewielkich myśliwych potwierdza fakt, że grupa basenji potrafiła upolować lwa, doprowadzając go do fizycznego wycieńczenia.

Każdą fizyczną cechę basenji można przyporządkować do konkretnego celu i wszystkie ich cechy (poza podwójnym skrętem ogona – jedynym „zachodnim” ulepszeniem) zostały ukształtowane przez naturę: luźna skóra umożliwia unikanie urazów w gęstej dżungli, łapy (w zmodyfikowanym kocim typie) zapewniają uzyskiwanie dużych prędkości w ciężkim terenie, ciemna tęczówka absorbuje promienie słońca chroniąc oko, wysoko osadzony ogon zapewnia wydłużenie mięśni aktywujących umiarkowanie kątowane nogi, niewielkie rozmiary i delikatna budowa zwiększają wytrzymałość i gwarantują niewielkie potrzeby pokarmowe.

W Europie pojawiły się prawdopodobnie w XIX wieku, na co wskazuje obraz Królowej Victorii z 1843 r., na którym widać basenji z dwoma innymi psami. Rok 1869 to próba sprowadzenia basenji przez niemieckiego botanika, etnologa i podróżnika Georga Schweinfurtha, niestety nieudana – suczka wyskoczyła przez okno hotelu.
W roku 1894 „mali Buszmeni” zadebiutowali na wystawie w Dortmundzie, a w roku 1895 te afrykańskie psy zostały po raz pierwszy pokazane na wystawie Cruft’s jako „African bush dogs”. Niestety wkrótce po wystawie zachorowały na nosówkę, której nie przeżyły.

W „Ilustrated Kennel News” z 1908 r. opublikowano zdjęcie rdzennej suczki Basenji wraz z jej córką urodzoną w berlińskim zoo.

Kolejnej próby sprowadzenia basenji do Europy podjęła się w 1923 r. Lady Helen Nutting. Pomimo bardzo trudnych warunków pogodowych sześć basenji w dobrym stanie dotarło drogą morską do Anglii, jednak po kwarantannie i szczepieniu przeciwko nosówce wszystkie padły w skutek powikłań poszczepiennych. Około dekadę później kolejna miłośniczka tych zjawiskowych psów, Olivia Burn, doprowadziła do uznania ich w Anglii za rasę i zarejestrowania pod nazwą basenji.

Pierwsze basenji urodzone w Wielkiej Brytanii zadebiutowały na Cruft’s w roku 1937 i ten rok został uznany za początek historii basenji w Europie.

Wiele osób próbowało osiedlić te pierwotne psy na Starym Kontynencie, jednak za „matkę” rasy uważana jest Veronica Tudor-Williams, założycielka hodowli „of the Congo”, która sprowadziła z Sudanu do Anglii pierwszą czarno-białą sukę w roku 1938.

Polska historia basenji zaczyna się w roku 1993, kiedy Pan Janusz Opara (hodowla Liwang) sprowadza z UK suczkę Horsley’s SIRCHLOE oraz w tym samym roku nieco później Pani Izabela Wiszniewska (hodowla Ypsylon) sprowadza z Danii suczkę Fallohide PIA ROSETTA.

Pomimo bardzo wysokiego stopnia spokrewnienia (europejskie basenji wywodzą się od praktycznie 10-12 protoplastów) rasa ta jest jedną z najzdrowszych. Niepokojącą dla zachowania pierwotnej formy tych starożytnych istot, jest rozprzestrzeniająca się moda na dolew krwi współczesnych „Afrykańczyków”, które niewątpliwie nie są już „czystą rasą”, izolowaną kiedyś w małych rdzennych enklawach Afryki.

Wzorcowe Basenji w pierwszym wrażeniu powinno przypominać szlachetnego konia o suchej tkance, w długich liniach, z lekko pochyloną do przodu głową, dzięki czemu najwyższym punktem psa jest potylica. Głowa odróżnia basenji od pozostałych ras: małe pionowo postawione uszy, obfite drobne zmarszczki i małe skośne oczy tworzą unikatową głowę. Górna linia, rozpoczynająca się na koniuszku ucha, tworzy harmonijny łuk z głową i szyją, przechodząc poprzez wyraźny kłąb do prostego, krótkiego, dobrze związanego grzbietu. Basenji porusza się z lekkością, sprawiając wrażenie jakby nie dotykało ziemi. Niepożądane są psy masywne i ordynarne, jednak dużą wadą jest również nadmierne wydelikacenie i rachityczność. Delikatny nie oznacza słaby!

Typowe basenji jest drobnokościste, nie mające więcej wagi niż jest to absolutnie konieczne. Tolerowanie dużych egzemplarzy zagraża typowi, bo każde zwiększenie rozmiaru wiąże się z grubszą kością i dłuższym ciałem. Większy pies może wyglądać efektowniej, ale nie będzie mieć wytrzymałości i możliwości małego, drobnokościstego. Kryterium jest wytrzymałość w galopie, a nie siła. Ruch z gracją bez wysiłku będzie odróżniał drobnego basenji od większego, który potrzebuje więcej energii w ruchu.

Spektrum wydawanych przez basenji odgłosów jest bardzo szerokie, od prawie zupełnej ciszy do naprawdę bardzo „rozgadanych” egzemplarzy. Zdarzają się również u nich pojedyncze, nieudolne szczeknięcia, które przypominają krzyki. Potrafią same albo nawzajem (jeśli żyją w grupie), utrzymywać swoją szatę w idealnej czystości. Pomimo swojej niezależności potrzebują bliskiego kontaktu z człowiekiem. Są niewiarygodnie czujne i spostrzegawcze, widać w nich wyraźnie pierwotny charakter. W ułamku sekundy potrafią zerwać się z głębokiego snu w gotowości do działania. Nie lubią spoufalania się z obcymi, jednak w żadnym wypadku nie powinny pierwsze przejawiać nieuzasadnionej agresji. Zaatakowane walczą nawet z dużo silniejszymi przeciwnikami.

Pełen wzorzec wraz z komentarzami zawarty jest w przepięknej książce, zawierającej profesjonalne opisy wszystkich ras z V Grupy FCI .

RZETELNE ŹRÓDŁO WIEDZY I PASJONUJĄCA OPOWIEŚĆ O PSACH, KTÓRE SĄ NAJDZIKSZYM TCHNIENIEM NATURY I NAJCIEPLEJSZYM TCHNIENIEM CYWILIZACJI.

Pierwsza w Polsce albumowa publikacja prezentująca rasy V grupy Międzynarodowej Federacji Kynologicznej. Są wśród nich rasy znane, jak Siberian husky i Alaskan Malamute, oraz zyskujące w Polsce coraz większą popularność, np. akita i shiba, a także rzadko spotykane, w tym nagi pies meksykański, elkhund czarny lub podenco z Ibizy, czy zupełnie nieznane, choćby Jindo dog albo kai.

  • DLA MIŁOŚNIKÓW I WŁAŚCICIELI PSÓW
  • DLA HODOWCÓW I SĘDZIÓW KYNOLOGICZNYCH
  • AKTUALNE WZORCE FCI
  • KOMENTARZE HODOWCÓW, BĘDĄCE WYNIKIEM ICH WIEDZY I DOŚWIADCZEŃ
  • INFORMACJE DOTYCZĄCE POCHODZENIA, HISTORII I GENETYKI
  • CIEKAWOSTKI NA TEMAT RAS
  • 297 ZDJĘĆ

Pod patronatem Związku Kynologicznego w Polsce (ZKwP), Federation Cynologique Internationale (FCI) oraz Klubu Szpica i Psów Ras Pierwotnych ZKwP

Praca zbiorowa pod redakcją Agnieszki Fałęckiej, Izabeli Przeczek, Ryszarda Wacławika

Wydawnictwo KYNO Paweł Przeczek

http://wwwkynoidslpl.000webhostapp.com/#strona-g%C5%82%C3%B3wna